ارزش غذایی و خواص فوق العاده زعفران

زعفران به لطف رنگ، طعم و خواص دارویی آن یکی از پرطرفدارترین و گرانقیمت ترین ادویه های دنیا است. در انجا به فهرستی از مهمترین خواص دارویی زعفران که تاکنون کشف شده است میپرازیم. البته تحقیقات در زمینه خواص زعفران هنوز در جریان است و ممکن است خواص جدیدی نیز به این فهرست اضافه شود.

1.تقویت سلامت قلب و عروق

مطالعات اخیر نشان می‌دهد اجزای تشکیل دهنده زعفران نقش مهمی در تامین سلامت سیستم قلبی عروقی ایفا میکند. زعفران دارای خواص آنتی اکسیدانی و ضد التهابی است که می‌تواند شریان های سالم را ارتقاء دهد. مطالعات حیوانی نیز نشان داده است که کروکتین توانایی کاهش کلسترول را دارد. در واقع، بر طبق برخی از محققان، یکی از دلایلی که کشورهای مدیترانه ای مانند اسپانیا میزان بیماریهای قلبی عروقی پایین است، به دلیل استفاده زیاد از زعفران میباشد.

2.درمان اضطراب و افسردگی

با برآورد شیوع تا 21 درصد جمعیت عمومی در برخی از کشورهای توسعه یافته افسردگی یک اختلال جدی در جامعه امروز است. زعفران در طب سنتی ایران به عنوان یک گیاه درمانی برای افسردگی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در حالی که قرص های بی شماری برای درمان افسردگی وجود دارد، زعفران به عنوان یک جایگزین موثر و طبیعی ظاهر می‌شود. یک مطالعه مشخص کرد که قدرت زعفران برای درمان افسردگی خفیف تا متوسط، قابل مقایسه با ایمیپرمین ضد افسردگی است. زعفران به نظر می‌رسد که سحر و جادو خود را از طریق کروکین و سافرانال کار می‌کند، که هر دو می‌توانند انتقال دهنده های نوری، دوپامین، سروتونین و نوراپی نفرین، کوکتل مواد شیمیایی مغزی که روی بدن شما تاثیر می‌گذارند را مد نظر قرار دهد.

3.بهبود علائم سندورم پیش از قاعدگی (PMS)

سندرم پیش از قاعدگی (PMS) یکی از شایع ترین مشکلات سلامتی زنان است که 20 تا 40 درصد از زنان در سنین باروری را تحت تأثیر قرار می‌دهند.  محققین مرکز تحقیقات بهداشت باروری ولیعصر تهران در دانشگاه علوم پزشکی تهران ارزیابی کرده‌اند که آیا زعفران  به عنوان یک ضد اسپاسم در نظر گرفته شده می‌تواند علائم PMS را کاهش دهد یا خیر. زنان در محدوده سن 20 تا 45 سال با چرخه های قاعدگی منظم که علائم PMS را برای حداقل شش ماه تجربه کرده بودند واجد شرایط مطالعه بودند. زنان به طور تصادفی به دوگروه تقسیم شدند  گروه َA که 15 میلیگرم زعفران  دو بار در روز در صبح و عصر دریافت می‌کرد و گروه B که دو بار در روز برای دو دوره قاعدگی کپسول پلاسیبو دریافت می کرد.

زنان برای علائم PMS با استفاده از پرسشنامه روزانه علائم قبل از قاعدگی (PDS) و مقیاس درجه بندی افسردگی همیلتون (HAM-D) مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که هر دو آزمون (PDS و HAM-D) برای زنان در گروه زعفران نسبت به علائم قبل از درمان و در مقایسه با گروه B بهبودی چشمگیری داشته است. 

4.دارای اثرات ضد سرطان

سرطان دومین علت مرگ در جهان محسوب می‌شود. زعفران به عنوان یک گیاه دارویی به علت توانایی ضد سرطان شناخته شده است، و این باعث پتانسیل بالقوه برای درمان سرطان طبیعی می‌شود.

مطالعات نشان داده اند که موش های سرطانی تحت درمان با عصاره آب زعفران در شرایط بیماری بهبود یافته اند و کروکین، ترکیب در زعفران، رشد سلول های سرطانی کولورکتال را مهار کرده است (در حالی که سلول های سالم را بدون تاثیر گذاشت). همچنین اثرات مشابهی در مورد سرطانهای کبدی و پروستات نشان داده شده است.

براساس مطالعه دیگری، اسید کروکتینیک (یک ترکیب خالص از کروکتین) دارای پتانسیل مهار سرطان پانکراس است. در واقع، این ترکیب، سلول های بنیادی سرطانی را از بین می‌برد و مانع از بازگشت سرطان می‌شود.

5.افزایش سلامت مغز

مطالعات متعدد نشان می‌دهد زعفران در مواجهه با اختلالات یادگیری و حافظه موثر است. در یک مطالعه مشابه، تجویز 30 میلیگرم زعفران در روز بهبودی را در وضعیت بیماران مبتلا به بیماری آلزایمر نشان داد. همچنین عصاره های کروکین و اتانولی زعفران اثرات ضد افسردگی در جوندگان نشان داد. مکمل های زعفران نیز موجب بهبود وضعیت افراد در مطالعات دیگری شده است. درمان با عصاره زعفران نیز برخی از اثرات عصبی را کاهش داده است.

6.مفید در حین بارداری

بر اساس یک مطالعه ایرانی، زعفران میتواند آمادگی دهانه رحم را در دوران بارداری افزایش دهد. همچنین بیشترین تاثیر را در برداشتن (کوتاه کردن رحم  و نازک شدن دیواره های آن) دارد. همچنين تعداد سزارين در زناني كه زعفران را مصرف مي كردند كمتر بود.

ارزش غذایی زعفران

یک قاشق غذاخوری زعفران (دو گرم) حاوی حدود:

  • 6 کالری
  • 1.3 گرم کربوهیدرات
  • 0.2 گرم پروتئین
  • 0.1 گرم چربی
  • 0.1 گرم فیبر
  • 0.6 میلی گرم منگنز 
  • 1.6 میلی گرم ویتامین C
  • 5.3 میلی گرم منیزیم
  • 0.2 میلی گرم آهن
  • 5 میلی گرم فسفر
  • 34.5 میلی گرم پتاسیم